Choroby

Znajdź chorobę:

Wybierz literę rozpoczynającą nazwę choroby:

Lunatyzm (somnambulizm)

Lunatyzm, inaczej zwany somnambulizmem, jest zaburzeniem snu, polegającym na aktywności ruchowej podczas snu, bez towarzyszącego powrotu świadomości. Lunatyzm występuje głownie w dzieciństwie i jest najczęściej przemijający. Ważną rolę w występowaniu lunatyzmu odgrywają czynniki genetyczne. Lunatyzm dotyczy w jednakowym stopniu kobiety i mężczyzn, czynnik płci nie ma tutaj znaczenia.

Jak zachowuje się lunatyk?

Aktywność lunatyka podczas snu może polegać  jedynie na siadaniu na łóżku. Lunatyzm może również wstać z łóżka i spacerować po pokoju i całym mieszkaniu. Gdy lunatyk lunatykuje może mieć oczy otwarte. Może również reagować na pytania lecz nie koniecznie odpowiadać w sposób dla nas zrozumiały. Lunatyk po przebudzeniu nie pamięta co robił podczas lunatykowania.

Lunatycy oprócz spacerowania po mieszkaniu - mogą również wyjść na zewnątrz. Kiedy mamy w domu lunatyka, pamiętajmy, aby na noc drzwi na zewnątrz były zamknięte. Znane są przypadki, kiedy dzieci podczas lunatykowania opuściły dom. Jest to niebezpieczne szczególnie, gdy na zewnątrz panują niskie temperatury.

Najczęściej lunatykowanie, jeżeli wiąże się z czymś więcej, niż spacer po pokoju lub mieszkaniu, polega na wykonywaniu prostych czynności. Zdarzają się jednak osoby, które podczas lunatykowania wykonują złożone czynności. Mogą ubierać się, jeść, gotować, wychodzić na drabinę, grać na instrumentach, kierować samochodem.

Lunatyk może być niebezpieczny. Może pojawić się agresja u lunatyka podczas epizodu lunatykowania. Somnambulizm zagraża zdrowiu a nawet życiu lunatyka. Chory może rozpocząć gwałtowny bieg. Może się uderzyć i zranić. Nawet, gdy lunatyk skaleczy się, nie spowoduje to powrotu świadomości a po przebudzeniu nie będzie niczego pamiętał.

Przyczyny lunatyzmu


Nie ma naukowych dowodów, ze lunatykowanie ma cokolwiek wspólnego z pełnią Księżyca. Nazwa choroby pochodzi od łacińskiego słowa Księżyc (Luna), ponieważ tak uważano kilkadziesiąt lat temu. Takie przekonanie o związku lunatyzmu z księżycem można spotkać również dzisiaj. Jednak obecnie nie obserwuje się, aby przypadki lunatykowania występowały częściej, gdy Księżyc jest w pełni.

Epizody lunatykowania występują najcześciej wśród dzieci. Jednak choć występują częściej niż u dorosłych, to są one krótkie - średnio pół minuty - i mniej niebezpieczne niż u dorosłych. Najczęściej przemijają w okresie dojrzewania. Jeżeli jednak lunatykowanie nie ustąpi, aktywność ruchowa podczas snu wydłuża się nawet do 30 minut.  Kiedy lunatyzm występuje u dorosłych jest on już chorobą. Występowanie lunatyzmu u dzieci i młodzieży wiązane jest z jeszcze niedostatecznie ukształtowanym centralnym układem nerwowym.

W powstaniu tego zaburzenia snu podstawowym czynnikiem jest czynnik genetyczny. Znane są przypadki rodzinnego występowania lunatyzmu. Kiedy w rodzinie ktoś lunatykuje lub lunatykował, zwiększa się prawdopodobieństwo, że lunatykować będą kolejne pokolenia. Lunatyzm jest więc dziedziczny. Obecnie wiąże się to ze zmianami w strukturze chromosomu 20.

Wpływ na występowanie lunatyzmu maja czynniki zewnętrzne oraz niektóre choroby. Wśród czynników mogących przyczynić się do lunatykowania wymienia się alkohol, gorączkę, pozbawienie snu (przemęczenie), niektóre leki i niedobór magnezu, nadużywanie kofeiny, życie w stresie i pośpiechu. Wśród chorób, które sprzyjają epizodom lunatykowania, wymieniane są choroby, które utrudniają oddychanie (przerost migdałków podniebnych, skrzywienie przegrody nosowej), astma, zaburzenia oddychania podczas snu. Również czynnikiem sprzyjającym jest występowanie migren oraz choroby refleksowo-przełykowej. Lunatyzm może towarzyszyć takim chorobom ,jak schizofrenia i zaburzenia lękowe.

Jak postępować z lunatykiem?

Objawy pojawiają się ok. 40 minut od zaśnięcia, w szczytowym momencie snu wolnofalowego (NREM). Lunatyka jest trudno obudzić. Jeżeli to się zrobi lunatyk nie będzie wiedział, co się z nim działo, będzie zdziwiony i zakłopotany. Najlepiej jest nie podejmować prób wybudzenia - w szczególności metodami szarpnięć i wstrząsów, gdyż może wywołać to agresję - skierować lunatyka do łóżka - to jest możliwe, gdy osoba lunatykująca nie jest spokojna.

Pamiętajmy, aby zabezpieczyć drzwi wyjściowe, drzwi balkonowe, okna. Postarać się w miarę możliwości zabezpieczyć dom lunatyka w ten sposób, aby gdy będzie lunatykował, nie zrobil sobie krzywdy. Można ustawić przeszkody wokół łóżka, tak, aby nie mógł się oddalić.

Pamiętać należy, aby wyeliminowac czynniki, które sprzyjają lunatykowaniu: alkohol, przemęczenie, gorączka, wzbogacić dietę o magnez. W przypadku dzieci warto podać im na godzinę przed snem kubek kakao do wypicia i dopilnować, aby się wysypiały. Nie należy zwlekać przed udaniem się do lekarza jeżeli epizody u dziecka się powtarzają.

Jak się leczy lunatyzm?

Stwierdzenie lunatyzmu przez lekarza opiera się na wywiadzie z osobami bliskimi chorego. Sam chory nie pamięta nic z epizodu lunatykowania. W przypadku wątpliwości wykonuje się badania polisomnograficzne.

Lunatyzm występujący wśród dzieci i młodzieży najczęściej ustępuje samoistnie. Wśród chorych dorosłych stosuje się leki uspokajające lub antydepresyjne. Można również przy pomocy farmakologicznej spróbować spłycić sen. Charakterystyczną cechą zapisu elektroencefalograficznego (EEG) mózgu u lunatyków są hiperaktywne fale delta, co oznacza sen patologicznie głęboki. Stąd też metoda spłycania snu może zapobiec lunatykowaniu. Chorzy na lunatyzm poddawani są również psychoterapii. Ważne jest, aby lunatycy dbali o wysypianie się, regularne godziny snu, unikali stresu i innych czynników sprzyjających lunatykowaniu. W ramach zapobiegania epizodom lunatykowania, chorzy mogą korzystać z technik relaksacyjnych.

Rak: przyczyny choroby jeszcze słabo zrozumiane

Podczas gdy większa część populacji brytyjskiej wie dziś, że z raka można się skutecznie wyleczyć, to jednakże wiele niejasności dotyczy jeszcze przyczyn tej choroby, według pewnego badania brytyjskiego, opublikowanego całkiem niedawno w Zjednoczonym Królestwie.... czytaj więcej

Katar równie niebezpieczny co alkohol za kierownicą

Według ostatniego badania, przeprowadzonego przez pewną firmę ubezpieczeniową, prowadzenie samochodu z katarem, albo z porządną grypą, ma być równie ryzykowne co siadanie za kółkiem, kiedy wypiliśmy właśnie cztery podwójne whisky.... czytaj więcej

Dodaj komentarz

Brak komentarzy

Gorący temat

Dieta czekoladowa

Dieta czekoladowa

Czy można jeść czekoladę i schudnąć? Jak się okazuje - tak. »

Artykuły

Tagi

Najnowsze choroby